Loading...

เอกสารหลักสูตรโรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2563)

งานวิชาการ - ACADEMIC DEPARTMENT

ระบบนิเวศการเรียนรู้ - Learning Ecosystem

     ระบบนิเวศการเรียนรู้ เป็นระบบที่จะเกื้อหนุนให้เกิดบรรยากาศแห่งการเรียนรู้เพื่อให้สมาชิกทุกส่วนได้พัฒนาตนเองอย่างเต็มศักยภาพร่วมกัน ประกอบด้วยสมาชิก 5 ส่วนหลัก ดังนี้

  • นักเรียน เป็นผู้ต้องการเติบโต กระหายในการเรียนรู้ และเป็นนักเรียนรู้
  • ครอบครัว เป็นผู้สนับสนุนการเรียนรู้ ให้ทรัพยากร ให้ประสบการณ์ รวมทั้งเป็นที่ปรึกษา/โค้ช
  • โรงเรียน เป็นหน่วยเตรียมพื้นที่แห่งการเติบโต ประสานความร่วมมือ และจัดหาทรัพยากรเพื่อการเรียนรู้
  • ครู/อาจารย์ เป็นผู้เข้าใจศาสตร์ต่าง ๆ อย่างถึงแก่นแท้และเชื่อมโยง ออกแบบกระบวนการเรียนรู้ สร้างแรงบันดาลใจ และเป็นที่ปรึกษา/โค้ช
  • สังคม/ชุมชน เป็นแหล่งทรัพยากร ให้ประสบการณ์ตรง สนับสนุน และร่วมแบ่งปัน

หลักสูตร - CURRICULUM

แนวทางการจัดกระบวนการเรียนรู้
     หลักสูตร เน้นการจัดกระบวนการเรียนรู้แบบบูรณาการ โดยการเชื่อมโยงเนื้อหาวิชาการต่าง ๆ เข้าด้วยกัน รวมทั้ง กระตุ้นให้ผู้เรียนมีความใฝ่รู้ สามารถนำสิ่งที่ได้เรียนรู้ไปใช้ในชีวิตจริง เช่น กระบวนการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-based Learning) การใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-based Learning) การใช้สาระเป็นฐาน (Theme-based Learning) และการใช้การวิจัยเป็นฐาน (Research-based Learning) เป็นต้น โดยคำนึงถึงบริบทที่เหมาะสมกับผู้เรียน เพื่อให้ผู้เรียนเห็นความเชื่อมโยงของศาสตร์ต่าง ๆ อีกด้วย

กลุ่มประสบการณ์การเรียนรู้ - Learning Areas
     โรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดประสบการณ์การเรียนรู้ด้วยรูปแบบ “กลุ่มประสบการณ์” ที่มีสาระองค์ความรู้ครอบคลุมชุดความรู้ตามมาตรา 23 และดำเนินการบริหารจัดการหลักสูตรอิงหลักเกณฑ์และวิธีการปรับใช้หลักสูตรแกนกลาง พ.ศ.2551 ตลอดจนองค์ความรู้ใหม่ ๆ ในต่างประเทศ โดยแบ่งออกเป็น 5 กลุ่มประสบการณ์การเรียนรู้ คือ
     • กลุ่มประสบการณ์การเรียนรู้ วิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ (Science and Mathematics : SM)
      กลุ่มประสบการณ์การเรียนรู้ มนุษย์กับสังคม (People and Society : PS)
      กลุ่มประสบการณ์การเรียนรู้ สุขภาพและสุขภาวะ (Health and Well-being : HW)
      กลุ่มประสบการณ์การเรียนรู้ การสื่อสารและภาษา (Communication and Languages : CL)
      กลุ่มประสบการณ์การเรียนรู้ สุนทรียะทางศิลปะ (Appreciation of Arts : AA)

ทักษะของผู้เรียน – Skills development areas
     การพัฒนาทักษะของผู้เรียน ประยุกต์ใช้แนวคิดและหลักการของทักษะในศตวรรษที่ 21 ร่วมกับทักษะของนวัตกรสังคม จำแนกเป็น 2 กลุ่ม ดังนี้

   ทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรม (Learning and Innovation Skills) ประกอบด้วย
     • ทักษะการคิดเชิงวิพากษ์และสร้างสรรค์ (Critical and Creative Thinking Skills)
     • ทักษะความร่วมมือ (Collaborative Skills)
     • ทักษะการสื่อสารและรู้เท่าทันสื่อ (Communication and Media Literacy Skills)
     • ทักษะการใช้อุปกรณ์เทคโนโลยี (ICT Capability Skills)

   ทักษะชีวิตและอาชีพ (Life and Career Skills) ประกอบด้วย
     • ทักษะความยืดหยุ่นและการปรับตัว (Adaptability and Flexibility Skills)
     • ทักษะความคิดริเริ่มและการกำกับดูแลตนเอง (Initiative and Self-direction Skills)
     • ทักษะสังคมและข้ามวัฒนธรรม (Social and Cross-Culture Skills)
     • ทักษะความเป็นผู้นำและความรับผิดชอบ (Leadership and Responsibility Skills)
     • ทักษะการเป็นผู้สร้างและความรับผิดรับชอบ (Productivity and Accountability Skills)

โดยการพัฒนาทักษะของผู้เรียนดังกล่าว จะเกิดขึ้นตลอดกระบวนการเรียนรู้ ไม่ว่าจะเป็นการเรียนรู้ผ่านกลุ่มประสบการณ์การเรียนรู้หรือการทำกิจกรรมการเรียนรู้ ทั้งในและนอกชั้นเรียน

กิจกรรมการเรียนรู้ – Learning activities
     หลักสูตร เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ ฝึกฝน และค้นพบตนเอง ผ่านการสังเกต บันทึก ค้นคว้า แบ่งปัน และสรุปบทเรียน โดยครูผู้สอนมีหน้าที่หลักในการส่งเสริมและอำนวยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ สร้างแรงบันดาลใจและแนะแนวทางการเรียนรู้ให้กับผู้เรียน โดยกิจกรรมการเรียนรู้แบ่งเป็น 3 รูปแบบ ดังนี้
      (1) กิจกรรมวิชาการหลัก เป็นกิจกรรมหลักของโรงเรียน มุ่งเน้นเนื้อหา 5 กลุ่มประสบการณ์การเรียนรู้ และ 2 กลุ่มทักษะ โดยผ่านกระบวนการเรียนรู้แบบบูรณาการ
      (2) กิจกรรมเสริมความรู้และทักษะตามความสนใจ เป็นกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนสามารถเลือกเรียนรู้ได้ตามความสนใจเฉพาะ ในรูปแบบชมรม (Club) ซึ่งผู้เรียนจะได้เติมเต็มการเรียนรู้และทักษะที่ตนสนใจ โดยกิจกรรมตามความสนใจเฉพาะ มีเวลาสัปดาห์ละ 2 คาบ
      (3) กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน
             • กิจกรรมประจำชั้น (Homeroom) เป็นกิจกรรมที่เพิ่มโอกาสในการพบปะพูดคุย สร้างความคุ้นเคย เตรียมความพร้อม และความไว้วางใจระหว่างผู้เรียนและครู มีเวลาวันละ 30 นาที
             • กิจกรรมสะท้อนการเรียนรู้ประจาสัปดาห์ (Weekly Meeting and Reflection) เป็นกิจกรรมที่ปลูกฝังวัฒนธรรมการเรียนรู้และการอยู่ร่วมกัน เช่น การสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ การรับฟังผู้อื่น การแสดงความคิดเห็นบนฐานเหตุผลและการเคารพซึ่งกันและกัน มีเวลาสัปดาห์ละ 1 คาบ
             • กิจกรรมนวัตกรรมเพื่อสังคม (Social Innovation) เป็นกระบวนการที่บูรณาการเข้ากับการจัดกิจกรรมวิชาการหลักหรือการจัดกิจกรรมเสริมความรู้และทักษะตามความสนใจ เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ลองลงมือสร้างนวัตกรรมโดยมุ่งเน้นไปที่นวัตกรรมเพื่อการพัฒนาสังคม ตามความสนใจและความถนัด
             • กิจกรรมสร้างสรรค์อื่น ๆ เช่น กิจกรรมทัศนศึกษา กิจกรรมค่าย การศึกษาดูงาน และการฝึกงาน เป็นต้น โดยจัดขึ้นทั้งในและนอกตารางเรียนปกติ

การประเมิน และการรายงานผลการเรียนรู้ - Assessment and Report
     หลักสูตร ไม่เน้นการวัดประเมินผลในเชิงตัดสิน แต่จะเน้นเพื่อช่วยส่งเสริมให้ผู้เรียนพัฒนาศักยภาพของตนเองเพื่อให้ผู้เรียนบรรลุวัตถุประสงค์ของการเรียนรู้ในช่วงชั้นที่เรียนได้อย่างเหมาะสม โดยการประเมินตามสภาพจริง เพื่อให้ผู้เรียนทราบว่าได้เรียนรู้อะไรมาแล้ว และยังมีสิ่งใดที่ยังจำเป็นจะต้องเรียนเพิ่มเติมอีก การประเมินแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ประกอบด้วย
     (1) การประเมินตลอดช่วงการเรียนรู้ เช่น การประเมินก่อนการเรียนรู้ การประเมินระหว่างกิจกรรมการเรียนรู้ และการประเมินหลังการเรียนรู้ ซึ่งจะช่วยให้ผู้เรียนได้ประเมินตัวเองอยู่เสมอ เพื่อทราบถึงพัฒนาการของตน และช่วยให้ผู้สอนสามารถออกแบบกิจกรรมการเรียนนรู้ให้เหมาะสมกับผู้เรียนได้ตลอดเวลา
     (2) การประเมินเพื่อสรุปผลการเรียนรู้ เป็นการตรวจสอบผลสัมฤทธิ์ของการเรียนรู้ซึ่งจะช่วยให้ผู้เรียนทราบถึงพัฒนาการการเรียนรู้ของตนว่าผ่านวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้หรือไม่ โดยจะดำเนินการเป็นประจำทุกภาคเรียนจำนวน 6 ภาคเรียนจนจบการศึกษาภาคบังคับ (ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3)

     บุคคลที่อยู่ในระบบนิเวศการเรียนรู้ ประกอบด้วย ครูหรือผู้จัดกิจกรรมการเรียนรู้ นักเรียน ผู้ปกครอง และครูประจำชั้น จะมีส่วนร่วมในการประเมินการเรียนรู้ทั้งด้านวิชาการและคุณลักษณะของผู้เรียน โดยใช้วิธีการที่หลากหลายตามความเหมาะสม เช่น การสังเกตพฤติกรรม การสอบปากเปล่า การประเมินการปฏิบัติ การประเมินด้วยแฟ้มสะสมผลงาน และการใช้แบบทดสอบ เป็นต้น

การรายงานผลการเรียนรู้ - Learning Progress Report (3-Way Conference)
     การรายงานผลการเรียนรู้ เป็นการพบเจอและพูดคุยกันระหว่างครูประจำชั้น นักเรียน และผู้ปกครอง เป็นรายครอบครัว เพื่อรับทราบถึงพัฒนาการของนักเรียนในแต่ละจุดประสงค์การเรียนรู้ของแต่ละกลุ่มประสบการณ์การเรียนรู้ และหาแนวทางการร่วมมือเพื่อให้นักเรียนสามารถพัฒนาได้เต็มตามศักยภาพ ผู้ปกครองสามารถติดตามตารางเวลาสำหรับการรายงานผลการเรียนรู้ของแต่ละครอบครัวได้ทางอีเมล์ของโรงเรียน